NLP in dayandigi 4 temel uygulama ilkesi vardir:
1- Ulasmak istediginiz hedefi bilmek.
2- Hedefe yaklasip yaklasmadiginizi anlamak için duyusal öngörü sahibi olmak.
3- Saptadiginiz hedefe varabilmek için esnek davranabilmek.
4- Hemen harekete geçmek

Insanlarin genellikle bilinçli hedefleri yoktur ve yasamda tesadüfî olarak oradan oraya sürüklenirler. NLP bilinçli bir amaç ile yasamanin önemini vurgular. Hedeflere varmak için belirli sekilde davranmak gerekir.

Hedefi bilmek çok önemlidir. Bazilari ise ne istediklerini degil, sadece ne istemediklerini bilirler. Bu insanlarin yasamlari istemedikleri seylerden kaçmaya dayalidir. Hedef saptandiktan sonra insan o hedefe ulasmaya odaklanir. NLP kosullarindan ilki, hedefin olumlu sekilde ifade edilmesidir. Yani hedef, bireyin olmamasini istedigi bir sey degil, istedigi bir sey olmalidir. Bir insanin eylemi “yapmama” islemine kalkmasi imkânsizdir. Eger dis tedavisi ile ilgili bir korku söz konusu ise nasil yapilacagina odaklanilmalidir. Insan sadece yapma islemine koyulabilir.

Burada hedef ve arzulanan durum, saglikli ve güzel görünen dislere ulasma seklinde saptanabilir. Bu durum birey tarafindan baslanip sürdürülebilmelidir. Bu kosul, hedefe ulasma açisindan kontrol ve sorumlulugu baskasina degil, bireye yükler. Bir seyi baskasinin yapmasi veya degistirmesi iyi saptanmis bir hedef olamaz. Bireyin yapabilecegi en iyi sey kendi kisiligini veya davranisini degistirebilecegi bir hedef koymaktir.

NLP nin temel uygulama ilkelerinden birisi sudur: kisi istedigi tepkiyi alincaya kadar davranisini degistirmelidir. Eger yaptigi sey basarili olmuyorsa baska bir sey yapmalidir.

Davranislar adaptasyondan baska bir sey degildir. Iyi veya kötü bütün davranislar bir tür adaptasyondur. Geçmiste o an için geçerli olan dis korkusu simdiki zaman baglaminda ve imkanlari ile uygun olmayabilir. Insanlarin bunu anlamalari ve gerektiginde davranislarini degistirmeleri gerekir.

Bireyin simdiki davranisi kendi açisindan var olan en iyi seçenegi yansitir. Eger su anda daha iyi bir seçenek sunulursa mutlaka onu kabul eder. Davranislar mevcut duruma göre degerlendirilir, anlasilir ve degistirilir. Birey ne istedigine karar verip buna göre davranislarini degerlendirmelidir. Elinden gelenin en iyisini yapmak yönünde çaba göstermelidir. Önyargili davranmamalidir.

Insanlar istedikleri degisiklikleri gerçeklestirmek için gereken bütün kaynaklara sahiptirler. Insanlarin kendi sorunlarini kavramaya çalismak veya bunlarin üstesinden gelecek araçlar gelistirmek için zaman kaybetmeleri gerekmiyor. Sorunlarini çözmek için gereken bütün kaynaklara zaten sahipler. Yapmalari gereken tek sey bu kaynaklara erismek ve bunlari simdiki zaman çerçevesine aktarmaktir. Dis hekiminin yapmasi gereken kisiyi bu yönde desteklemektir.

Dünyada yapilan her sey benim içinde mümkündür. Basarisizlik diye bir sey yoktur. Sadece geri bildirim vardir. Eger kisi tedavisinin baslamasi ve devami konusunda basarili olmuyorsa, bu basarisiz oldugu anlamina gelmez. Sadece söz konusu seyi yapamamanin bir yolunu kesfettigi anlamina gelir. O zaman kisi basarmanin yolunu buluncaya kadar davranisini degistirmelidir. Zihniniz ve dolayisiyla aldiginiz sonuçlardan siz sorumlusunuz.

Zihin ve beden ayni sibernetik sistemin ayrilmaz parçalaridir ve birbirlerini etkilerler. Bedenin fiziksel durumu düsünceleri ve düsüncelerde hisleri etkiler. Düsüncelerimizin bedeni etkilemesi kadar bedende zihnimizi etkileyecektir. Dislerle ilgili problemlerimiz agziniz kapali bile olsa gözlerinizden, durusunuzdan yansiyarak “ben buradayim” diyecektir.

Dis hekiminizle iletisiminizin ve aldiginiz tepkilerin karsilikli uyum içinde olmasi lazimdir. Iletisimin anlami aldiginiz tepkidir. Genellikle kisi söylemek istedigini söyledigi zaman iletisim sorumlulugunun sona erdigini varsayar. Hâlbuki önemli olan söylediklerinizle anlatmak istedikleriniz degil karsi tarafin anladigi seydir. Iletisimde karsi tarafin ne anladigini ve nasil karsilik verdigi çok önemlidir.

Iletisim sirasinda kelimeler çok az yer tutar. Ses tonu ve vücut dili çok daha önemlidir. Karsimizdaki kisiden gelen uyarilari kendi deneyim ve temsil sistemlerimiz cevaplariz. Kisiler deneyimlerini dil araciligi ile temsil ederler.

Özet olarak NLP bir:
• Tutumdur
• Metodolojidir
• Teknikler dizisidir

Tutumdur!

Dis tedavisi ile ilgili amaciniz olsun- niyete dayali hareket edin. Kendinizi uzmanlik ve güvene adayin. Önyargilarinizi kirin, atak davranin. Yasamin sizi bekledigini düsünün ve hayati bir meydan okuma olarak görün. Dis tedavinizin sonuçlari konusunda coskulu ve merakli olun. Her zaman bütünlük içinde davranin sonuna kadar planli olarak gidin.

Gülümsemek için mutlulugu beklemeyin, gülümsediginiz zaman mutlulugun kendiliginden geldigini göreceksiniz.

Doç. Dr. Berk BELLAZ