ÇOCUKLARDA
DİŞ SAĞLIĞI
Çocuklarda 6. ayda süt dişleri
sürmeye başlar. 24-30. aylarda tamamlanır. Herbir çeyrek çenesinde 5 diş
vardır. 3 tane kesici 2 tane azı dişi olmak üzere. 6 yaşındayken 5. dişinin
arkasından 6. diş olarak ilk daimi dişi olan 1. büyükazı dişi çıkar. Herhangi
bir diş düşürerek gelmediği ve çoğunluklada çıkarken çocukta herhangi
bir rahatsızlık yaratmadığı için anne babalar bu dişin daimi diş olduğunun
farkına varmayıp çürümesini önemsemezler. Bu nedenden 10-15 yaş civarında
bu dişi çekilen çocuk sayısı çok fazladır. Yetişkinlerde eğer ağzında
bir diş eksikliği varsa çok büyük istisnalar haricinde bilinki bu diş
eksiktir.

Daimi dişleri sürmeye başlamış bir çocuğun röntgeni. Daimi dişilerle süt
dişleri üstüste görülmektedir.
Daha
sonra 7 yaşında ön dişlerden dişler değişip daimi dişler gelmeye başlar.
11 yaşında son süt dişleri değişir. 12 yaşında arkadan 7 diş olarak 2.
büyükazı dişi çıkar ve daimi dişlerin çıkması tamamlanmış olur. Buna daha
sonra 18-25 yaş arasında 20 yaş dişleri eklenir.
|
6-12 yaş grubu çocukların
% 90 ından fazlasının hem süt dişlerinde hem de daimi dişlerinde tedavi
edilmesi gereken çürükler vardır.
Dolguları
yapılmayan bu dişler ilerde çekilip ömrünün tümünü etkileyecek şekilde
ağız sağlığının bozulmasına ve hayat konforunun düşmesine sebep olmaktadır.
Çürükler konusunda
önemli konulardan biride çocukların uzun yıllar geceleri biberonla süt
içip uyumaları sonucu bütün dişlerin boyun bölgelerinde çok erken yaşlarda
biberon çürükleri dediğimiz yaygın çürükler oluşmaktadır. Belli bir
süreden sonra sütü bardakla içmesi temin edilip dişlerini fırçalamaya
yönlendirmelidir.
Koruyucu tedavi
için anne, baba ve diş hekimi arasında çocuğun erken yaşlarından itibaren
sıkı bir işbirliği kurulmalıdır. Amaç çocukta oluşabilecek çürüklerin
ve diş çapraşıklıklarının, bozukluklarının önüne geçmektir. Çürüyen
dişler enfeksiyon kaynakları olarak vücutta pek çok kalıcı hasara yol
açabilir. Çürüklerin yol açtığı madde kayıpları diğer dişlerin kayarak
alttan gelecek daimi dişlerin yerinin işgal edilmesine yol açıp çapraşıklıklara,
dişeti problemlerinin artışına veya dişlerin hiç sürememesine sebep
olabilir. Bunlar süt dişi nasıl olsa değişecek diye çekimleri söz konusu
değildir. Yerine gelecek daimi dişler ancak yaşı gelince çıkar hatta
süt dişi çok erken çekildiyse normalden daha geç bile çıkabilir.
Çocuğun diş kontrolleri süt dişlerini tamamladıktan sonra yaklaşık 3
yaş civarında başlamalı ve periodik olarak devam etmelidir. Bu arada
çocuğa diş fırçalama öğretilmelidir. Fırçalama oyun şeklinde yapılmalı
ve eğer başlangıçta çocuk diş macununun tadından veya köpüğünden rahatsız
oluyorsa diş macunu koymadan fırçalatmalıdır.
|
Küçük yaştan itibaren
kontrolleri yapılan bir çocuk olağan rutin bir işlem olarak kabullenir.
Sadece muayenelerin yapıldığı birçok gidiş gelişten sonra günün birinde
birşeyler yapılması gerektiğinde bazı rahatsızlıklar duysa bile bunu
olağan kabul eder.
Halbuki ilk defa bir ağrı veya acil bir durum için diş hekimine götürüldüğü
taktirde oluşacak rahatsızlıklarını farklı değerlendirip demek ki ben
buraya geldiğimde canım acıyacak diye düşünüp diş hekimine karşı bir
antipati, korku gelişecektir.
Anne babaların çocuklara yaklaşım tarzı çok önemlidir. En önemli nokta
çocuğa hiç canın acımayacak şeklinde yalan söylememelidir. Bunu söylediğiniz
anda çocuk sesini çıkarmasa bile size bu konuda güvenini kaybedecektir.
Dişi yapılırken bazı rahatsızlıklar duyabileceğini ama bu çürükler yapılmazsa
ilerde çok ağrıyabileceğini, dişlerini kaybedebileceğini, daha iyi bir
gülümseme ve daha iyi yemek yiyebilmek için bu işlere katlanmak zorunda
olduğunu, büyüklerinde aynı şekilde dişlerini yaptırdığını ifade etmek
lazımdır. Ayrıca çocuğa diş hekimine gittiği zaman kendisinin istemediği
ve onaylamadığı hiç birşeyin yapılmayacağı güvencesi verilmelidir.
Diş hekimine
gidildiği zaman da eğer dişlerini yaptırmaktan vazgeçerse “buraya kadar
sırf bu iş için işimizi gücümüzü bırakıp geldik diyerek çocuk zorlanmamalıdır.
Büyük bir bireyi ne kadar zorlayabiliyorsanız çocukta ancak o kadar
zorlanabilir. Birkaç gidiş gelişten sonra çocuk ikna olacaktır. Halbuki
zorla veya kandırarak yapılan bir tedavi ömür boyu diş hekimi korkusuna
yol açacaktır.
|