ÇOCUKLARDA DİŞ SAĞLIĞI

Çocuklarda 6. ayda süt dişleri sürmeye başlar. 24-30. aylarda tamamlanır. Herbir çeyrek çenesinde 5 diş vardır. 3 tane kesici 2 tane azı dişi olmak üzere. 6 yaşındayken 5. dişinin arkasından 6. diş olarak ilk daimi dişi olan 1. büyükazı dişi çıkar. Herhangi bir diş düşürerek gelmediği ve çoğunluklada çıkarken çocukta herhangi bir rahatsızlık yaratmadığı için anne babalar bu dişin daimi diş olduğunun farkına varmayıp çürümesini önemsemezler. Bu nedenden 10-15 yaş civarında bu dişi çekilen çocuk sayısı çok fazladır. Yetişkinlerde eğer ağzında bir diş eksikliği varsa çok büyük istisnalar haricinde bilinki bu diş eksiktir.



Daimi dişleri sürmeye başlamış bir çocuğun röntgeni. Daimi dişilerle süt dişleri üstüste görülmektedir.

Daha sonra 7 yaşında ön dişlerden dişler değişip daimi dişler gelmeye başlar. 11 yaşında son süt dişleri değişir. 12 yaşında arkadan 7 diş olarak 2. büyükazı dişi çıkar ve daimi dişlerin çıkması tamamlanmış olur. Buna daha sonra 18-25 yaş arasında 20 yaş dişleri eklenir.



6-12 yaş grubu çocukların % 90 ından fazlasının hem süt dişlerinde hem de daimi dişlerinde tedavi edilmesi gereken çürükler vardır.

Dolguları yapılmayan bu dişler ilerde çekilip ömrünün tümünü etkileyecek şekilde ağız sağlığının bozulmasına ve hayat konforunun düşmesine sebep olmaktadır.

Çürükler konusunda önemli konulardan biride çocukların uzun yıllar geceleri biberonla süt içip uyumaları sonucu bütün dişlerin boyun bölgelerinde çok erken yaşlarda biberon çürükleri dediğimiz yaygın çürükler oluşmaktadır. Belli bir süreden sonra sütü bardakla içmesi temin edilip dişlerini fırçalamaya yönlendirmelidir.

Koruyucu tedavi için anne, baba ve diş hekimi arasında çocuğun erken yaşlarından itibaren sıkı bir işbirliği kurulmalıdır. Amaç çocukta oluşabilecek çürüklerin ve diş çapraşıklıklarının, bozukluklarının önüne geçmektir. Çürüyen dişler enfeksiyon kaynakları olarak vücutta pek çok kalıcı hasara yol açabilir. Çürüklerin yol açtığı madde kayıpları diğer dişlerin kayarak alttan gelecek daimi dişlerin yerinin işgal edilmesine yol açıp çapraşıklıklara, dişeti problemlerinin artışına veya dişlerin hiç sürememesine sebep olabilir. Bunlar süt dişi nasıl olsa değişecek diye çekimleri söz konusu değildir. Yerine gelecek daimi dişler ancak yaşı gelince çıkar hatta süt dişi çok erken çekildiyse normalden daha geç bile çıkabilir.

Çocuğun diş kontrolleri süt dişlerini tamamladıktan sonra yaklaşık 3 yaş civarında başlamalı ve periodik olarak devam etmelidir. Bu arada çocuğa diş fırçalama öğretilmelidir. Fırçalama oyun şeklinde yapılmalı ve eğer başlangıçta çocuk diş macununun tadından veya köpüğünden rahatsız oluyorsa diş macunu koymadan fırçalatmalıdır.

Küçük yaştan itibaren kontrolleri yapılan bir çocuk olağan rutin bir işlem olarak kabullenir. Sadece muayenelerin yapıldığı birçok gidiş gelişten sonra günün birinde birşeyler yapılması gerektiğinde bazı rahatsızlıklar duysa bile bunu olağan kabul eder.

Halbuki ilk defa bir ağrı veya acil bir durum için diş hekimine götürüldüğü taktirde oluşacak rahatsızlıklarını farklı değerlendirip demek ki ben buraya geldiğimde canım acıyacak diye düşünüp diş hekimine karşı bir antipati, korku gelişecektir.

Anne babaların çocuklara yaklaşım tarzı çok önemlidir. En önemli nokta çocuğa hiç canın acımayacak şeklinde yalan söylememelidir. Bunu söylediğiniz anda çocuk sesini çıkarmasa bile size bu konuda güvenini kaybedecektir. Dişi yapılırken bazı rahatsızlıklar duyabileceğini ama bu çürükler yapılmazsa ilerde çok ağrıyabileceğini, dişlerini kaybedebileceğini, daha iyi bir gülümseme ve daha iyi yemek yiyebilmek için bu işlere katlanmak zorunda olduğunu, büyüklerinde aynı şekilde dişlerini yaptırdığını ifade etmek lazımdır. Ayrıca çocuğa diş hekimine gittiği zaman kendisinin istemediği ve onaylamadığı hiç birşeyin yapılmayacağı güvencesi verilmelidir.

Diş hekimine gidildiği zaman da eğer dişlerini yaptırmaktan vazgeçerse “buraya kadar sırf bu iş için işimizi gücümüzü bırakıp geldik diyerek çocuk zorlanmamalıdır. Büyük bir bireyi ne kadar zorlayabiliyorsanız çocukta ancak o kadar zorlanabilir. Birkaç gidiş gelişten sonra çocuk ikna olacaktır. Halbuki zorla veya kandırarak yapılan bir tedavi ömür boyu diş hekimi korkusuna yol açacaktır.

Çocuklar